నేపాల్‌ను ముంచెత్తిన వరదలు.. 5 నెలల ముందే హెచ్చరించిన నివేదిక

నేపాల్‌ను ఇటీవల అతలాకుతలం చేస్తూ 272 మంది మృతికి కారణమైన ఆకస్మిక వరదలపై ఐదు నెలల ముందే ప్రమాద ఘంటికలు మోగాయి. ఖాట్మండు కేంద్రంగా పనిచేసే 'ఇంటర్నేషనల్ సెంటర్ ఫర్ ఇంటిగ్రేటెడ్ మౌంటెన్ డెవలప్‌మెంట్' (ICIMOD) ఈ ఏడాది మార్చిలోనే హిందూకుష్ హిమాలయాల్లో (HKH) హిమానీనదాలు ప్రమాదకర స్థాయిలో కరుగుతున్నాయని రెండు నివేదికల ద్వారా హెచ్చరించింది.

ఐసీఐఎంఓడీ నివేదిక ప్రకారం, 2000వ సంవత్సరం నుంచి హిందూకుష్ హిమాలయాల్లో మంచు కరిగే వేగం రెట్టింపు అయింది. 1975 నుంచి ఇప్పటివరకు దాదాపు 27 మీటర్ల మందంపాటి మంచు పొర కరిగిపోయింది. 1990-2020 మధ్య కాలంలో ఈ ప్రాంతంలోని హిమానీనదాలు తమ మొత్తం విస్తీర్ణంలో 12 శాతం, మంచు నిల్వల్లో 9 శాతాన్ని కోల్పోయాయి. కొన్ని ప్రాంతాల్లో పరిస్థితి విషమించే ప్రమాదం ఉందని, ఈ ప్రక్రియను తిరిగి పూర్వస్థితికి మళ్లించడం సాధ్యం కాకపోవచ్చని కూడా ఆ నివేదిక స్పష్టం చేసింది.

నేపాల్ వరదలకు గల కచ్చితమైన కారణాలపై దర్యాప్తు జరుగుతున్నప్పటికీ, శాస్త్రవేత్తలు కొన్ని అంశాలను ప్రాథమికంగా అంచనా వేస్తున్నారు. గతంలో కేవలం మంచు కురిసే 4,000 మీటర్ల ఎత్తైన ప్రాంతాల్లో ఇప్పుడు వర్షాలు కురవడం, వేగంగా మంచు కరగడం, ఎత్తైన శిఖరాల నుంచి మంచు-రాళ్ల చరియలు విరిగిపడి నదుల్లో కలవడం వల్లే ఈ ఆకస్మిక వరదలు సంభవించి ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. వాతావరణ మార్పుల వల్ల మంచు కరిగి, నేల వేడెక్కడం మూలంగా కొండచరియలు విరిగిపడే ప్రమాదం పెరుగుతోందని ఐసీఐఎంఓడీ నిపుణుడు మహ్మద్ ఫరూక్ అజమ్ పేర్కొన్నారు.

ధ్రువ ప్రాంతాల తర్వాత ప్రపంచంలోనే అత్యధిక మంచు నిల్వలు హిమాలయాల్లోనే ఉన్నాయి. వీటిని "ఆసియా వాటర్ టవర్స్" అని పిలుస్తారు. ఇక్కడి నుంచి ప్రవహించే 10 ప్రధాన నదీ వ్యవస్థలపై సుమారు రెండు బిలియన్ల మంది ప్రజలు ఆధారపడి జీవిస్తున్నారు.